Ejercicios de Latín (2014)

Ejercicio Español
Universidad Universidad de Alcalá (UAH)
Grado Estudios Hispánicos - 1º curso
Asignatura Latín
Año del apunte 2014
Páginas 24
Fecha de subida 08/01/2015
Descargas 1
Subido por

Descripción

Ejercicios

Vista previa del texto

CAPITVLVM PRIMVN PENSVM A Nilus fluvius est. Nilus et Rhenus fluvii sunt. Creta insula est. Creta et Rhodus insulae sunt.
Brundisium oppidum est. Brundisium et Tusculum oppida sunt.
Rhenus fluvius magnus est. Tiberis est fluvius parvus. Rhenus et Danuvius non fluvii parvi, sed fluvii magni sunt. Sardinia insula magna est. Melita insula parva est. Sardinia et Sicilia non insulae parvae , sed insulae magnae sunt. Brundisium non oppidum parvum, sed insila magna est.
Tusculum et Delphi non oppida magna, sed opidda parva sunt.
Creta insula Graeca est. Lesbos et Chios et naxus sunt insulae Graecae. In Graecia multae insulae sunt. In Gallia sunt multi fluvii. In Italia multam oppida sunt. In Arabia sunt pauci fluvii et pauca oppida.
A et B litterae latinae sunt. C quoque littera latina est. Multi et pauci vocabula latinae sunt. Ubi quoque vocabulum latina est. I et II numeri Romani sunt. III quoque numerus Romanus est.
PENSVM B Sicilia insula est. Italia insula non est. Rhenus fluvius est. Brundisium opiddum est. Sicilia et Sardinia insulae magnae sunt. Melita insula parva est. Britannia non insula parva, sed insula magna est. Brundisium non parvum oppidum, sed oppidum magnun est. Estne Brundisium in Graecia? Brundisium non est in Graecia, est in Italia. Ubi est Sparta? Sparta est in Graecia: Sparta oppidum Graecum est. Euboea, Naxus, Lesbos, Chios insulae Graecae sunt. In Graecia sunt multae insulae.
Quid est III? III numerus est. Quid est A? A littera est. A,B,C, litterae Latinae sunt. Num r littera Latina est? R non littera Latina est, sed littera Graeca est. Insula vocabulum Latinum est.
PENSVM C Ubi est Roma? Roma in Italia est.
Estne Sparta in Italia? Sparta non in Italia est.
Ubi est Italia? Italia in Europa est.
Ubi sunt Syria et Arabia? Syria et Arabia in Asia sunt.
Estne Aegyptus in Asia? Aegyptus non est in Asia, sed in Africa.
Ubi est Brundisium? Brundisium in italia est.
Quid est Brundisium? Brundisium oppidum est.
Num Creta oppidum est? Creta oppidum non est, Creta insula est.
Estne Britannia insula est? Britnannia insula est.
Quid est Tiberis? Tiberis fluvius est.
Quid est D? D littera Latina est.
Num ∆ littera Latina est? ∆ non littera latina est, sed litera Graeca.
Estne II magnus numerus? II non magnus numerus est. Sed parvus numerus.
CAPITVLVM SECVNDVM PENSVM A Marcus filius Iulii est. Ilulia filia Iulii est. Iulius est vir Romanus. Aemilia femina Romana est.
Iulius dominus, Aemilia domina est. Medus servus Graecus est. Delia est ancilla Graeca. Sparta oppidam Graecum est.
Iulius pater Marci est. Marcus est filius Iulii et Aemiliae. Medus servus Iulii est: Iulius dominus servi. Iulius dominus Medi et Davi est: Iulius dominus servorum est. Numerus servorum magnus est. Delia est ancilla Aemiliae. Aemilia domina ancillae est. In familia Iulii est magnus numerus servorum et ancillarum. Aemilia mater Marci et Quinti et Iulii est. Marcus, Quintus, Iuliaque sunt liberi Iulii et Aemiliae. Numerus liberi est tres. Numerus servorum est centum.
In pagina prima capitulorum secundus multa vocabula nova sunt. Numerus capitulorum non parvus est.
PENSVM B Marcus puer Romanus est. Iulius vir Romanus est. Aemilia est femina Romana. Iulius est pater Marci et Quinti et Iuliae. In familia Iulii sunt tres filii: duo pueri et una puella.
liberorum est Aemilia. Quis est Davus? Davus est servus Iulii. Iulius dominus Davi est. Quis est Syra? Syra ancilla Aemiliae est. Aemilia est domina Syrae.
Cornelius: “ Quot servi sunt in familia tua?” Iulius: “ In familia mea sunt centum servi.” Cornelius: “ Familia tua magna est!”.
“LINGVA LATINA” est titulus libri tui Latini.
PENSVM C Quis est Quintus? Quintus peur Romanus est.
Qui sunt Medus et Davus? Medus et Davus duo servi sunt.
Marcusne quoque servus Iulii est? Marcus non servus Iulii est. Marcus filius Iulii est.
Cuius filia est Iulia? Iulia filia Iulii et Aemiliae est.
Quot liberi sunt in familia Iulii? In familia Iulii sunt tres liberi.
Quot servi in familia sunt? In familia Iulii cemtun servum sunt.
Num Syra domina est? Syra non domina est, Syra ancilla est.
Quae est domina ancillarum? Aemilia domina ancillarum est.
Estne Cornelius vir Graecus? Cornelius non vir Graecus est, Cornelius dominus Romanus est.
Num “puella” vocabularum masculinum est? Puella non vocabularum masculinum est, puella vocabularum femeninum est.
CAPITVLVM TERTIVM PENSVM A Cur Marcus Iuliam pulsat? Marcus Iuliam pulsat, quia Iulia cantat. Iulia plorat, quia Marcus eam pulsat. Iulia: “Mamma! Marcus Quintum pulsat. “Aemilia puellam audit et venit. Mater Quintum videt et eam interrogat: “Quis me vocat?” Quintus respondet: “Iulia te vocat.” Iulius dormit. Quintus Iuliam vocat: “Pater!” Marcus ridet, quia Iulia non venit. Aemilia Marcum verberat. Iulius venit quia Marcus plorat. Iulius Aemiliam et Marcum et Quintum et Iuliam videt.
Iulius: “Puer qui parvam puellam pulsat improbus est.” Iulius puerum improbum verberat. Quem Iulius verberat? Puer quem Iulius verberat est Marcus. Marcus plorat. Puer quem plorat laetus non est. Puella quae cantat laeta est.
PENSVM B Puella cantat: “Lalla.” Puella quae cantat est Iulia. Iulia laeta est. Puer improbus puellam pulsat.
Puella plorat: “Uhuhu!” Puer ridet :“Hahahae” Puer qui ridet est Marcus . Iulia Aemiliam vocat: “Mamma!” Aemilia venit, et Quintum interrogat: “Cur Iulia plorat?” Quintus respondet : “Iulia plorat, quia Marcus eam pulsat.” Aemilia: “Marcus puer probus non est, puer improbus est! Ubi est pater?” Aemilia Iulium non videt. Quintus: Pater non hic est.” Quintus Iulium vocat: “Pater!” Iulius Quintum non audit. Cur Iulius Quintum non audit? Iulius eum non audit, quia dormit. Marcus plorat, Marcum Aemilia eum verberat. Iulius Marcum audit; Iulius non dormit. Quem Aemilia verberat? Aemilia Marcum verberat. Puer qui Aemilia verberat improbus est. Iulia laeta non est quia ridet.
PENSVM C Quis Iuliam pulsat? Marcus Iuliam pulsat.
Cur Iulia plorat? Iulia plorat quia Marcus eam pulsat.
Quintusne quoque Iuliam pulsat? Quintus Iuliam non pulsat, Quintus Marcum pulsat.
Quem Quintus pulsat? Quintus Marcum pulsat.
Cur Aemilia venit? Aemilia venit quia Iulia vocat eam.
Quis Iulium vocat? Quintus Iulium vocat.
Cur Iulius Quintum non audit? Iulius eum non audit quia dormit.
Quem audit Iulius? Iulius Marcum audit.
Cur Marcus plorat? Marcus plorat quia mater eum verberat.
Ridetne Iulia? Iulia rider quia laeta est.
Num “Marcus” accusativus est? “Marcus” accusativus non est, “Marcus” nominativus est.
Num “Iuliam” nominativus est? “Iuliam” nominativus non est, “Iuliam” accusativus est.
Quid est “dormit”? “Dormir” verbum est.
CAPITVLVM QVARTVM PENSVM A Medus adest. Davus abest. Iulius imperat: “Voca Davum, Mede!” Medus Davum vocat: “Davi! Veni!” Davus venit neque Iulium videt Medus: “Saluta dominum!” Davus dominum salutat: “Salve domine! Quid est?” Dominus: “Tace, serve! Nummi mei ubi sunt?” Servus tacet neque respondet.
Iulius: “Responde!” Davus: “Interroga Medum!” Iulius Medum interrogat. “Ubi est pecunia mea, Medes?” Medus: “Davus pecuniam tuam habet.” Iulius: “Pone sacculum tuum in mensa, Dave! Davus paret: sacculum suum in mensa ponit. Davus: “Vide domine: sacculus meus vacuus est.” Iulius: Sum – sacculum tuum et discedit, bone serve!” Davus sacculum suum sumit et discedit.
PENSVM B In sacculo Iulii pecunia est. Iulius pecuniam numerat: “Unus, duo, tres, quattuor, quinque, sex, septem, octo, novem, decem.” In sacculo non centum, sed tantum decem nummi sunt.
Davus dominum salutat: “Salve, domine!” Iulius imperat: “Pone sacculum tuum in mensa!” Davus sacculum suum in mensa ponit. Sacculus Davi vacuus est, in sacculo – [: Davi] nullum pecunia est.
Davus sacculum suum – et discedit.
Iulius: “Mede! Veni!” Medus non venit, quia – [: Medus] pecuniam Iulii habet. Iulius baculum, quod in mensa est, sumit et discedit.
Dominus imperat, bonus servus est.
PENSVM C Quot nummi sunt in sacculo Iulii? In sacculo Iulii centum nummi sunt.
Adestne Davus in scaena prima? Davus in scaena prima non adest, sed abest.
Quis Davum vocat? Medus Davum vocat.
Suntne nummi Iulii in sacculo Davi? In sacculo Davi nulli nummi est.
Quid Iulius ponit in sacculo Davi? Iulius unum nummum ponit in sacculo Davi.
Quot nummi iam in sacculo iulii sunt? In sacculo eius est unus nummus.
Estne vacuus sacculus Medi? Medi sacculus non est vacuus.
Cur Medus discedit? Medus discedit quia is habet pecuniam Iulii.
Quem Iulius vocat? Iulius Medum vocat.
Cur Medus Iulium non audit? Medus non audit quia abest.
CAPITVLVM QVINTVM PENSVM A Iulius et Aemilia in villa habitant cum liberis et servis. Dominus multos servos et multas ancillas habet.
Aemilia in peristylum est cum Marco et Quinto et Iulia. Iulia multas rosas in horto videt et ab Aemilia discedit. Iam Aemilia puellam non videt, neque pueri eam videt. Aemilia: “ Marce et Quinte, Vocate Iuliam!” Pueri Iuliam vocat: Iulia! Veni!” et Iulia pueros vocat: Marce et Quinte , venite!” Iulia pueros non audit, sed pueri Iuliam audunt. Iulia: “Cur pueri non venunt?” Iulia ex horto venit cum V rosis pulchris . Iulia: “Vide rosas meas, mater! Videte, pueri!” Marcus: “ Rosae pulchrae sunt, puella sine rosis pulchra non est!” Iulia cum unam rosa discedit. Pueri rident.
Aemilia: “Tace, pueri! Sumunt rosas et discendunt!” Pueri rosas sumunt et discendunt; in atrio aquam sumunt ex impluvio et rosas in aqua ponent.
PENSVM B Iulius in magna villa habitat. Aemilia cum virum [: Iulio] habitat. Iulius Aemiliam amat, quia ea [: Aemilia] bona et pulchra femina est. Aemilia in peristylo est am liberis suis, sed sine viro suo. Iulia ab Aemilia discedit; iam puella in horto est. Iulia rosas capit et ex horto venit cum V rosis. Puella laeta est: rosae eam delectam.
Ubi est impluvium? – [: impluvium] est in – . In impluvio aquam est. In atrio nullae fenestrae sunt.
PENSVM C Num Iulius solus in villa habitat? Iulius solus in villa non habitat, Iulius in villa sua habitat cum magna familia.
Quot filios et quot filias habent Iulius et Aemilia? Iulius et Aemilia tres liberos habent: duos filios et unam filiam.
Ubi est impluvium? Impluvium in atrium est.
Ubi dormiunt servi? Ii quoque in cubiculus durmiunt.
Adestne Iulius in peristylo cum Aemilia? Iulius in peristylo non est.
Ubi est Iulius? Iulius in opido Tusculo est.
Estne Aemilia sola in peristylo? Aemilia sola non est, liberi cum ea in peristylo adsunt.
Quid Iulia agit in horto? Iulia rosas agit in horto.
Cur pueri Iuliam rident? Pueri Iuliam ridet quia Iulia plorat.
CAPITVLVM SEXTVM PENSVM A Iulius ab oppido Tusculo ad villam suam it. Villa eius prope Tusculus est. Iulius in lectica est inter Ursum et Davum. Dominus a servis portant. Ursus et Davus non saccos portant, saccos a Syro et Leandro portant. Saccus quem Leander portat non tam parvus est quam saccus qui a Syri portat.
Medus non est apud dominum, nam servus malus dominum timet. Dominus a servi mali timet.
Dominus servos malos vocat neque ab eo audit. Serv – mal – a domin – voc – neque eum aud – .
Quo it Medus? Romam it. Unde venit? Medus Tusculo venit. Ante Medus est Roma, Tusculum post eum est. Cornelius non Tusculo Romam, sed Roma Tusculum it, nam is Tusculi habitat. Cornelius non ambulat, sed equo vehit.
Lydia, amica Medi, Romae habitat. Iam Medus Romam apud Lydiae est. Medus amicam suam salutat et ab amic – su – salut – , nam Lydia Med – am – et ab e – am – .
PENSVM B Ostia non procul a Roma, sed prope Romam est. Unde venit Iulius? Tusculo venit et ad villam it.
Duo servi eum portant. Syrus et Leander, qui non lecticam ambulant, duos saccus portant. Saccus Syri non tam magnus est quam saccus qui – Leandro portatur; – Syrus non tam magnus est quam Leander.
Medus apud dominum non est, man Medus dominum iratum timet. Medus servus malus est; Amicum Medus et Iulius non sunt, sed inimici sunt. Via Latina, quae est inter Romam et Capuam, non tam longa est quam via Appia. Unde ambulat Medus? Is Romam ambulat, quia amica eius Romae habitat. Cornelius – Roma Tusculum – . Tusculum est prope eum, – eum est Roma.
Cornelius equo vehit, is non ambulat. Iulius et Cornelius ad villas suas ambulant.
PENSVM C Ambulatne Iulius? Iulius non ambulat, Iulius in lectica est.
Qui Iulium portant? Duo servi lecticam Iulio portant.
Quid portant Syrus et Leander? Syrus et Leander duos saccos portant.
Unde venit Iulius et quo it? Iulius ab oppido venit, ad villam it.
Quo it Medus? Medus Romam it.
Etiamne Cornelius Tusculo Romam it? Cornelius non Romam, sed Roma venit.
Ubi habitat Cornelius? Cornelius in Tusculi habitat.
Cur Medus laetus est? Quae est Lydia? Lydia amicam Medi est.
Quid habet Medus in sacculo suo? Nummos domini in sacculo suo habet.
Suntne amici Iulius et Medus? Iulius et Medus non amici sunt, sed inimici sunt.
Num portat verbum passivum est? Portat verbum passivum non est, portat verbum activum est.
CAPITVLVM SEPTIMVM PENSVM A Iulius Marco, filium suum, mallum dat. Iulius Marco et Quinto. Iulius etiam servi suum, Syrum et Leandrum mala dat.
Cur Aemilia osculum dat? Aemilia virum suum Iulius osculum dat. Iulius Aemiliam osculum dat.
Iulius Iulia, filia suam, malum dat, neque solum Iuliae, sed etiam Syrae et Deliae, ancillis suam.
Iulia malum suam osculum dat! PENSVM B Iulius ad villam advenit. Ostiarius ostium – et post eum – .
Sacci non vacui, sed plenus sunt. Iulius: “Videte, pueri: hic saccus plenus malorum est. Ecce malum tuum, Marce.” Iulius Marco malum dat. Iulius filiis non malum mala, sed etiam pira dat. Iam pueri solum mala etiam pira habent, sed servi autem mala neque pira habent. Dominus servos ad se vocat et iis quoque mala et pira dat.
Aemilia ad Iulium – et ei osculum dat. Iulia abest. Pueri non ambulant, sed currunt in hortum. – Iulia non est , ea in cubiculo suo est. Iulia non ridet, sed lacrimat: in oculis eius sunt lacrimae.
Delia: “In atrio pater tuus te – , Iulia.” Iulia – cubiculo exspectat, ad Iulium currit et ei osculum dat.
Iulia rosam ante Iulium – . Iulia: “Nonne pulchra rosa – ? PENSVM C Quem pueri exspectant? Pueri Iulium exspectant.
Venitne Iulius Roma? Quis ostium aperit et claudit? Duos saccos.
Quid inest in saccis? In sacco quem Leander portat mala sunt, in sacco Syri pira insunt.
Cui Iulius malum primum dat? Cui Aemilia osculum dat? Quia Iulius viro suo est.
Estne Iulia in horto? Pueri ex horto per peristylum in atrium ambulat.
Quo it Delia? Delia ad cubiculum Iuliae it.
Estne Iulia sola in cubiculo suo? Iulia non sola in cubiculo suo est, sed etiam Syra est.
Ridetne Iulia? Iulia non ridet, oculi Iuliae pleni sunt lacrimarum.
Quo Iulia currit? Quid Iulius dat filiae suae? Iulius filiae malum magnum et formosum dat.
CAPITVLVM OCTATVM PENSVM A Qui est Albinus? Est tabernarius qui ornamenta vendit. Quae ornamenta? Ornamenta quam Albinus vendit sunt gemmae et margaritae. Quod emit Medus? Ornamentum emit. Quod ornamentum? Ornamentum qui Medus emit est anulus cuius pretium est HS C. Digitus in quod anulus ponitur est digutus quartus.
Hic servus Medus, ille Davus est. Lydia hunc servum amat, non illud. Lidya amica huius servi est, non illi. Lidya hunc servo osculum dat, non ille. Lydia ab hoc servo amatur, non ab ille. Hoc oppidum est Tusculum, illo est Brundisium. Cornelius in hic oppido habitat, non in ille. Viae huius oppidi parvae sunt.
PENSVM B Gemmae et margaritae ornamenta pulchra sunt. Aemilia multa ornamenta a Iulio accipit. Aemilia margaritas in collo et anulum in digito habet.
Multae feminae ante tabernam Albini consistunt et ornamenta eius aspiciunt. Viri ornamenta emunt et feminis dant. Haec gemmatus centum sestertiis costat. Huius anuli est centum sestertii, sed Medus nonaginta tantum habet. Albinus: “nonaginta non sestertius est!” Medus: “accipe nonaginta sesterios aut nullos!” Anulus ad digitum medium non convenit. Digitus medius tantum magnus est.
Sed annulus convenit ad digitum quartus, qui non tantum est quantus digitus medius. Lydia laeta digitum suum aspicit et cum Medo a taberna abeunt. Lydia Medo viam monstrat.
PENSVM C Quid Albinus vendit? Albinus gemmas est margaritas vendit.
A quo Aemilia ornamenta accipit? Aemilia multa ornamenta ab Iulio accipit.
Ambulantne Medus cum domino suo? Medus cum Lydia ambulat.
Ubi Medus et Lydia consistunt? Medus et Lydia ante tabernum ambulat.
Cur Medus margaritas non emit? Quia Lydia multas margaritas habet.
Cur Lydia nullum anulum habet? Quia ea pecuniosa non est.
Estne vacuus sacculus Medi? In Sacculum Medi nonaginta sestertii insunt.
Quot sestertiis constat anulus gemmatus? Annulus gemmatus sestertii centum constat.
Ad quem digitum annulus convenit? Annulus in digito quarto convenit.
CAPITVLVM NONVM PENSVM A In Italia sunt multi pastores. Numerus pastorum magnus est.
Pastor Iulii unum canis et multas oves habet. Pastor est dominus canum et ovum. Canis et oves pastorem amant. Cibus ovem est herba, cibus pastorum est panis. Pastor panum est.
In colle una arbor est. Pastor cum canes et oves ad arborem it.
Iam pastor in umbra arborum iacet. Arbor pastori et cani et ovi umbram dat, sed ovis nigra in soli iacet. Nullae nubis ante sole sunt. In silva multae arbores sunt, sub arbore umbra est. Ovis nigra a pastore ceterisque ovem discedit. Canis ovem videt.
PENSVM B Pastor et centum oves in campo sunt. Pastor ovibus aquam et cibum dat. Cibus ovium est herba, cibus pastoris est panis. Pastor panem edunt. Oves herbam edunt et aquam bibunt e rivo.
Sol est, nulla nubs in caelo supra hunc campum videtur. In colle una silva est, in silve multae arbores sunt. Sub arboribus umbra est. Pastor oves suas ad arborem adunt. Ecce pastor in umbra arboris iacet, ovis nigra ceteras oves albas et silvam intrat. In terra sunt vestigia lupi; lupus ipse non procul abest. Lupus in silva cibum quaent, dum pastor et canis ovem quaerunt.
PENSVM C Num pastor solus in campo est? Pastor non solus in campo est, sed cum centum oves et canis est.
Quot oves habet pastor? Pastor centum oves habet.
A quo canis cibum accipit? Canes a pastoribus cibum accipiunt.
Suntne montes prope pastorem? Pastore in campoest.
Ubi sunt valles? Valles inter montes sunt.
Quid est collis? Collis est mons parvus.
Quo it pastor? Hic pastor Iulius est.
Cur pastor umbram petit? Quia oves etiam umbram petit.
Quo it ovis nigra? Ovis nigra in silvam est.
Quid ovis in terra videt? Ovis vestigial lupii in terra videt.
Cur lupus ovem nigram non est? Quia lupus autem prope ovem est.
CAPITVLVM DECIMVM PENSVM A Avis in aere volant. Pisces in aqua natant. Iulia neque volare neque natare potest. Homo duos pedes habet, itaque homo ambulare potest. Homo mortuus se movere non potest.
Spirare necesse est homini, nam sine anima nemo vivere potest. Cum homo spirat, anima in pulmones intra et ex pulmonibus exit. Homo qui spirat mortuus esse non potest.
Homines deos videre non possunt. Dei ab hominibus videri non posunt. Nemo pisces numerarum potest. Pisces numerari non possunt. Sine pecunia cibus emi non potest. Pueri Iuliam canere audiunt. Marcus Quintum ad terram cadere videt. Iulius Marcum clamare audit. Aemilia saceum a Iulio in mensa ponit et aper videt.
PENSVM B Leo et aquila bestiae sunt. Veri et feminae homines sunt. In aqua sunt pisces. In aere sunt aves. Quid agunt pisces et aves? Pisces in aqua natant, aves in aere volant. Avis duas alas habet, itaque avis volare possunt. Avis quae volat alas movet. Cum homo ambulat, pedes moventur, anima in intrat. Homo qui spirat vivus est, qui non spirat mortuus est. Nam sine anima non vivere potest.
Spirare homini necesse est.
Iulia canit. Iulia vocem pulchram habet. Pueri nidos quaerunt. Nidi sunt inter et folia arborum. In nidis avium sunt ova aut pulli. Aves non pullos vivos, sed ova palliunt. Quintus in arboren ascendite et IV ovum vidit in nido. Ramus qui nidum parvus tenuis est. Ramus tenuis puerum crassus sustinere non potest. Quintus ad terram cadit. Marcus eum cadere videt et perterritus est.
PENSVM C Num Neptunus homo est? Neptunus dei Romani est.
Quis est Mercurius? Mercurius est deus mercatorum.
Quid agunt mercatores? Mercator est homo qui emit et vendit.
Num necesse est margaritas habere? Quid est oceanus Atlanticus? Atlanticus magnum mare est.
Cur aquila a parvis avibus timetur? Ubi sunt nidi avium? Quid est in nidus? Quae bestiae ova pariunt? Quid agunt pueri in horto? Cur ramus Quintum sustinere non potest? CAPITVLVM VNDECIMVN PENSVM A Membra corporis humani sunt duo bracchia et duo crura. In corpore humano unum caput est, non duo capita. In capite sunt duae aures et unum os. In ore sunt dentes. In pectore unum cor et duo pulmones sunt.
Medicus Quintum super lectum iacere videt; medicus puerum dormire videt. Medicus: “Quintus dormit”. Medicus Quintum dormiredicit. Medicus pueri linguam ostendere iubet, et linguam eius rubram esse dicit. Puer dicit pedem et caput dolere. Medicus Aemilia poculum tenere iubet. Syra Quintum spirare non audit, itaque Syra eum mortuum esse putat. Sed Quintus vivit. Mater filium vivere gaudet. Necesse est puerum aegrum dormire.
PENSVM B Corpus humanum habet quattuor membra: duo bracchia et duo crura. In bracchiis duae manus sunt, in cruribusduo pedes. Super collum est caput. In capite sunt duo oculi, duae aures, unus nasus, unum os. In ore sunt dentes et lingua. Sub collo est pectus . In pectore sunt pulmones et cor. In corde et in venis sanguis est. Sanguis per venas ad cor fluit.
Aemilia apud lectum Quinti est, Syra apud lectum stat. Quintus non mortuus, sed aeger est. Syrus medicum ex oppido arcessit. Medicus digitum ad pedem pueri apponit: medicus pedem eius tangit.
Quintus, qui digitum medici in pede sentit: “Ei! Pes dolet”.
PENSVM C Quae sunt membra corporis humani? Corpus humanum quattuor membra.
Ubi est cerebrum? Post frontem est cerebrum.
Ubi est in pectore? In pectore cor et pulmones sunt.
Ubi est venter? Infra pulmones est venter.
Cur Quintus cibum sumere non potest? Quia Quintus aeger est.
Estne Quintus solus in cubiculo suo? Quintus in cubiculo suo non est.
Unde medicus arcessitur? Medicus arcessitur Tosculo.
Quid videt medicus in ore Quinti? Medicus videt dentem aegrum.
Quid Quintus in bracchio sentit? Cur Syra Quintum mortuum esse putat? Quia Quintus oculos non aperit.
CAPITVLVM DVODECIMVM PENSVM A Pilum e manu iacitur, sagitta ex arcu. In exercitibus Romanis multi Galli militant, qui arcum ferunt.
Equitatus sine met- impetum in hostes impetum equitatus sustinere possunt. Mille passus sunt quinque milia pedum. Via Latina CL (150: centum quinquaginta) milia passum longus est.
Ramus tenuis puerum crassus sustinere non potest, nam puer crassus gravis est. Unum malum gravem non est, nec duo mala grava sunt, sed saccus plenis malorum gravorum est. Leander saccum magn- et grav- portant. In sacco grava sunt mala et pira.
Saccus Leandri grav- est quam Syri, nam mala grav- sunt quam pira. Via Appia longior est quam via Latina. Via Appia et via Aurelia longiores sunt quam via Latina. Quintus crassior est quam Marcus. Leander saccum gravior quam Syrus portat. In sacco grava mala sunt.
Hoc pilum longior et gravior est quam illud. Haec pila lon long- et grav- sunt quam illa.
PENSVM B Marcus frater Quinti est. Quintus unum fratem et unam matrem habet. “Iulia” eius sororis est. Frater Aemiliae est avunculus liberorum. Quintus: “Ubi est avunculus noster?” Iulius: “Avunculus vester est in Germania” Provincia est Germania imperii Romani. Rhenus Germaniam ab imperio Romano – ; Rhenus fluvius imperii est. In Germania multi milites Romani sunt, qui contra Germanos pugnant, Germani enim hostes Romanorum sunt. Milites Romani scuta et gladia et pila fert. Milites in castribus habitant.
Circum castra est longum et altum, quod x pedes – est. Milites patriam ab hostibus defendunt.
PENSVM C Num “Marcus” cognomen est? Marcus non cognomen est, Marcus praenomen est.
Quot fratres habet Aemilia? Frater Aemilia in Germania est.
Quid agit Aemilius in Germania? Aemilius in Germania pugnit.
Quae arma pedes Romanus fert? Romanus pedes scutum et gladium et pilum fert.
Quam longum est pilum Aemilii? Pilum Aemilii sex pedes longus est.
Ubi habitant milites Romani? Milites Romaniin castribus habitant.
Qui sunt Germani et Galli? Germania et Gallia provinciae Romani sunt.
Estne Germania provincia Romana? Germania provincia Romana non est.
Quod flumen Germaniam a Gallia dividit? Flumen Rhenus Germaniam a Gallia provincia dividit.
Cur hostes castra expugnare non possunt? Quia circum castra fossa et vallum longum et altum est.
Num miles fortis ab hoste fugit? Cur hasta procul iaci non CAPITVLVM TERTIVM DECIMVM PENSVM A Horae diei sunt XXI. Hora sexta diei dividit in duas partes: ante meridiem et post meridiem. Sex horae sunt dimidia pars diei. Mensis Iunius XXX dies habet: numerus dies est XXX. Novus annus incipit ab eo die qui dicitur kalendae Ianuariae.
Iulius mensis anni calidissimus est; Ianuarius est mensis anni frigidissimus. Mensis anni brevissimus est Februarius. Padus est flumen Italiae longissimus et lat- . Sol stella clarissima est.
PENSVM B Ianuarius mensis primus est. December est mensis duodecimus ac postremus. Tempore antiquo September mensis septimus erat, nam tempore antiquo September mensis primus erat Martius.
Nunc September mensis – est. Dies est tempus a mane ad vesprum. Mane est primer pars diei, vesper pars postrerum diei est et initium noxis. Dies in XII horas dividitur. Nocte – et – lucent, neque eae tam – sunt quam sol. Sol lunam – sua – . Ea lunae pars quae sole non illustratur obscura est.
Ver et antumnus, aestas et hiems sunt quattuor temporam anni. Aestas est tempus a mense Iunio ad Augustum . Hieme non solum imber, sed etiam – de nobibus cadit: montes et campi nive operiuntur.
PENSSVM C Quot sunt menses anni? Menses anni duodecimum sunt.
A quo Ianuarius nomenhabet? Ianuarius a dies nomine est, a deo Iano.
Quam longus est mensis Aprilis? Aprilis triginta dies habet.
A quo mensis Iulius nomen habet? Mensis Iulius a Iulio Caesare nomen habet.
Cur mensis decimus October nominatur? Quia October mensis octo erat.
Cur luna non tam clara est quam sol? Luna ipsa suam lucem non habet, lux lunae a sole venit.
Qui dies anni brevissimus est? Dies unum et vicesimum Iunii dies anni brevissimus est.
Quod tempus anni calidissimum est? Aestas tempus anni calidissimum est.
Quando nix de nubibus cadit? In imber nix de nubibus cadit.
Quid est imber? Imber frigidissimum tempus est.
A quo die incipit annus novus? Kalendae Ianuariae is dies anni primus est atque initium anni novi.
CAPITVLVM QVARTVM DECIMVM PENSVM A Puer dormit nihil audit. Davus puerum dormiens excitat: in aurem pueri dormiens clamat: “Marce!” Marcus oculos aperit servum apud lectum statem videt. Servus puero frigida vestimenta dat.
Parentes filium intrat salutant et a filio intrat salutantur. Filius discedit! “Vale!” inquit.
Corpus valens non dolet. Medicus caput dolens sanare non potest. Pisces sunt animalia natens.
PENSVM B Pueri in lectis cubat [ = iacent]. Alter puer dormit, alter vigilat, alter – , alter aegrogat. Uter puer aegrogat, Marcusne an Quintus? Quintus aegrogat.
Servus puerum dormientem – et ei aquam bibit, Marcus e lecto surgit et primum manus lavat, deinde faciem. Puer vestimenta a servo poscit, et primum tunicam induit, deinde togam. Iam puer nudus non est. Viro togato [= togam gerenti] bracchium dextrum nudum est. Davus Marcum secum vinire iubet: “Veni mecum!” Marcus Medum, qui cum eo ire – , non videt, Medus libros et ceteras res Marci poratre solet, Marcus ipse nullam portare solet paetrer malum. “Hodie” – Iulius “Medus tecum ire non potest.” Marcus solus abit librum et tabulam et stilum regulamque ferens.
PENSVM C Quintusne bene dormit? Quintus non bene dormit.
Uter puer aegrogat? Quintus aegrogat, Marcus valet.
Estne clausa fenestra Marci? Marcus fenestra aperta dormit.
Uter e duobus pueris gallum canentem audit? Puer dormiens gallum canentem non audit.
Quomodo servus Marcum excitat? In aurem pueri dormientis magna voce clamat, eo modo excitatur Marcus.
Totumne corpus lavat Marcus? Puer manus et caput solum lavat, non totum corpus.
Cur Marcus friget? Marcus friget quia corpus eius nudum est.
Quid Marcus a servo poscit? Utrum bracchium toga operitur? Bracchium dextrum est nudum, bracchium sinistrum toga operitur.
Utra manu miles scutum gerit? Manu dextra gladium gerit, scutum gerit manu sinistra.
Quas res Marcus secum fert? Is servus cum pueris ire solet omnes res eorum portans.
CAPITVLVM QVINTVM DECIMVM PENSVM A Marcus ad ludum venit nec ianuam pulsat. Magister: “Cur tu ianuam non pulsas, cum ad ludum venis?” Marcus: “Ego ianuam non pulso cum ad ludum venio, quod nec Sextus nec Titus id facit.
Audite, Sexte et Tite: vos ianuam non pulsatis cum ad ludum venitis!” Sextus et Titus: “Nos ianuam pulsamus cum ad ludum venimus” Magister: “Tacete! Aperite libros!” Titus: “Ego librum non habeo.” Magister: Cur librum non habes, Tite?” Titus: “Librum non habeo, quod Marcus meum librum habet!” Marcus: “Sed vos meas res habet!” Magister discipulos dormire videns exclamat: “O pueri! Dormitis! Ego recito, vos non auditis!” Marcus: “Ego te recitare audio. Non dormio.” Titus et Sextus: “Nec nos dormimus. Te recitare audimus. Bene recitas, magister.” Magister. “Ego bene recito, at vos male recitatis! Mali discipuli estis!” Discipuli: “Verum non dicitis, magister. Boni discipuli sumus: in ludo nec clama – nec ridimus te audimus !” PENSVM B Mane pueri in ludum eunt. Pueri qui in ludum eunt discipuli sunt. Qui ludum habet – est. Marcus magistrum metuit, nam Diodorus magister severus est qui pueros improbos – verberat.
Intrat magister. Sextus de sella surgit. Ceteri discipuli nondum adsunt. Magister exclamat: “O, discipulos improbos!” Sextus: “Num ego improbus sum?” Magister: “ – discipulus improbus non es, at ceteri discipuli improbi sunt!” Post Sextum venit Titus, tum Marcus. Marcus ianua non pulsat, antequam ludum intrat, nec magistrum salutat. Magister: “Discipulus improbus es, Marce! statim ad me veni!” Magister virga Marci verberat. Tergum est posterior pars corporis. Magister puerum verberare disinit. Marcus ad sellam suam redit neque considit. Magister: “ Quid non considis?” Marcus: “Sedere non possum, quod pars tergi inferior mihi dolet!” PENSVM C Quo pueri mane eunt? Mane pueri in laudent eunt.
Quis est Diodorus? Diodorus magistrum ludi est.
Cur pueri magistrum metuunt? Pueri magistrum metuunt quia magister severus est.
Quis discipulus primus ad ludum advenit? Sextus primus ludum advenit.
Quid facit Titus antequam ludum intrat? Titus antequam ludum intrat ianuam pulsat.
Cur Titus librum suum non habet? Titus librus suum non habet quia Marcus suum librum habet.
Quis est discipulus improbissimus? Sextus et Marcus et Quintus et Titus improbi sunt.
Cur Quintus in ludum ire non potest? Quintus in ludum ire non potest quia is aeger est.
Cur magister recitare desinit? Magister recitare desinit quia omnes pueri dormiunt.
Tune magister an discipulus es? Num tu ianuam pulsas antequam cubiculum tuum intras? Ego antequam meo cubiculum intro ianuam pulso.
CAPITVLVM SEXTVM DECIMVM PENSVM A Nautae, qui Neptunum verit, tempestatem opperiri. Medus et Lydia ex Italia proficiscentes. Lydia Medum in puppim ascendentem sequitur. Dum nauta loquitur, Medus occidentem intueri, unde nubes atrae oriri. Simul tempestas or – . Mercator tristis merces suas in mare labi videt; nemo eum consolatur potest.
Qui ab amicis profisci laetari non potest.
PENSVM B Brundisium est oppidum – (in ora maritima situm) quod magnum portus habet. Portus est locus quo naves ad terram adire possunt. Cum nullus ventus flat, mare tranquillum est. Tempestas est magnus ventus qui mare turbas et altos fluctus facit. Gubernator est – qui in – navis sedens navem – . Partes caeli sunt oriens et occidens, septentriones et meridies. Oriens est ea caeli pars unde sol – , occidens est ea pars quo sol – .
Medus et Lydia navem – atque ex Italia – . Ventus magnum est, navis plenis velis ex portu – ; sed in alto mari tempestas – : magnus ventus – incipit et totum mare turbidum – . Nautae aquam e nave – et – in mare iaciunt. Medus Neptunum exclamat: “O Neptune! Serva me!” Navis fluctibus – nec vero mergitur.
PENSVM C Quae naves Romam dire possunt? Parvae naves Romam adeunt.
Quid est “ostium” fluminis? “Ostium” sive os fluminis dicitur is locus quo in mare influit.
Num Tiberis in mare Superum influit? Non, Tiberis in mare Inferum influit.
Quando naves e portu egrediuntur? Ubi sedet gubernator et quid agit? Quae sunt quattuor partes caeli? Oriens et occidens, meridies et septentriones.
Quas res Medus et Lydia secum ferunt? Pauca vestimenta, paulum cibi nec multum pecuniae.
Quo Medus cum amica sua ire vult? Cur tristis est Lydia? Quem deum invocat nautae? Nauta Neptunum, deum maris, invocat.
Cur merces in mare iaciuntur? Num navis eorum mergitur? CAPITVLVM SEPTIMVM DECIMVM PENSVM A Marcus a magistro non laudaris, sed reprehenderis. Marcus: “Cur ego semper reprehendor, numquam laudor? Titus et Sextus semper laudantur, numquam reprehendentur.” Magister: “Tu non laudaris, sed reprehenderis, quia prave respondes.” Marcus: “Sed ego semper interrogat!” Sextus: “Tu non semper interrogans; nos saepe interrogamur nec prave respondemus: itaque a magistro laudamur, non reprehendimur.” Marcus: “At facile est id quod vos interrogamini: itaque recte respondetis ac laud – !” Titus: “Nos magistrum ver – . Nonne tu eum ver – ?” Marcus: “Ego magistrum non ver – . Cur vos eum ver – ?” PENSVM B Discipulus est puer qui discet. Vir qui pueros docet magister est. Magister est vir doctus qui multas res docere quas pueri nescuent. Sextus nec stultus nec piger, sed industrius atque prudens est.
Magister interrogat, discipulus qui respondere potest manum – . Non – respondere antequam magister interrogat. Magister: “Dicere numeros a decem usque ad centum!” Quisque puer manum tollit, primum Sextus, deinde Titus, postremo Marcus. Sextus numeros dicit: “X, XI, XII ...” Sextus bonus discipulus est, qui semper rectum respondet; itaque magister eum laudantur. Marcus, qui semper prave respondet, a magistro reprehenderis: “ Non recte respondes, Marce! Cur non cogitas antequam respondes?” Marcus: “Cur Titum non interrogas? Is non tam – interrogatur quam ego.” Magister: “Iam eum interrogo: quot sunt XXI et LXVIII?” Titus: “ LXVIII? An LXXXVIII?” Titus non respondet, sed – est ac magistro – incertum dat. Sextus vero recte respondet, – difficile est id quod interrogatur. Quod Marcus interrogatur non difficile, sed facile est.
Unus denarius est IV sestertii, unus sestertius IV asses.
PENSVM C Quid pueri discunt in ludo? In ludo discunt Sextus, Titus et Marcus.
Cur Sextus a magistro laudatur? Sextus a magister laudatur quia es semper recte respondet.
Cur Marcus reprehenditur? Marcus reprehenditur quia ei semper prave respondet.
Estne facile id quod Titus interrogatur? Non, quod Titus interrogatur dificcile est.
Cur Titus non statim respondet? Titus non statim respondet quia ei cogitat antequam respondet.
Uter recte respondet, Titusne an Sextus? Quot sunt undetriginta et novem? Triginta et novem sunt undequadraginta.
Tres sestertii quot sunt asses? Tres sestertii est duodecimum asses.
Quot denarii sunt octoginta sestertii? Octoginta sestertii est duo denarii.
Num faciles sunt numeri Romani? Numeri Romani difficile sunt.
Tune a magistro tuo laudaris? CAPITVLVM DVODEVICESIMVM PENSVM A Sextus recte respondet, Marcus prave respondet et severe reprehenditur. Nemo rectius aut pulchrior scribit quam Sextus; is rectissimo et pulchrerrimo scribit. Luna plena clar – lucet, sed sol clar – lucet quam luna et ceterae stellae; sol clarissimus lucet.
Hostes non tam fortior pugnant quam Romani. Milites nostri fortior pugnant quam hostes. Nostri fortissimus pugnant. Marcus nimis lev – scribit. Magister breviter scribit “Marcum improbum esse”.
PENSVM B Ex XXIII litteris Latinis VI vocales sunt: A E I O V Y; ceterae sunt consonantes. Consonans semper cum vocali – . K, Y, Z litterae rarae sunt in lingua Latina, in lingua Graeca frequens. Vocabula ostium et ianua idem rem significant; lingua res varias significat. Magister libros Latinos et Graecos legere potest.
Discipuli hanc – in tabulis suis scribit. Homo oculos et nasum habet. Magister tabulam – pueri ascipit, et Sexti et Titi et Marci. In tabulam Marci IV litterae – . Magister litteras quae desunt – ; ita magister menda Marci – . Tum Marcus scribit – : HOMO HOCULOS... Magister: “O Marce! Hic non – , imno – littera H!” Marcus stilum vertens H litteram scribit. Tum magister calamum et – sumit et epistulam ad patrem Marci scribit.
Cera est materia mollis. Ferrum est materia dura.
PENSVM C Quot sunt litterae Latinae? Litterae Latinae viginti tres sunt.
Estne D vocalis an consonans? D consonans est.
Quot syllabas habet vocabulum “apis”? In vicabula “apis” duas syllabas habet.
Quomodo parvus discipulus legit? Quis discipulus rectissime scribit? Sextus rectissime scribit.
Quales sunt litterae quas Titus scribit? H est litterae quas Titus scribit.
Qualis discipulus est Marcus? Marcus discipulo pigerrimo ac stultussimo est.
Cur Marcus non HOMO, sed OMO scribit? Marcus OMO scribit quia ei semper dicet omo.
Quoties Marcus litteram H scribit? Marcus dicies H scribit.
Stilone in tabula scribit magister? Quid magister scribit? Magister epistulam scribit.
Estne facilis grammatica Latina? Non, grammatica Latina difficile est.
Tune rectius scribis quam Marcus? CAPITVLVM VNDEVICESIMVM PENSVM A Ante X annos Iulius apud parentes suos habitabat nec uxorem habebat. Iulius et Aemilia Romae habitant. Iulius Aemiliam amabat nec ab ea am – . Ea numquam Iulium salutabat cum eum videbat, quamquam ipsa ab eo salutabatur. Aemilia epistulas Iulii non legebat nec dona eius accipiebat, sed omnia remittebat.
Iulius: “Tunc ego te amabam nec a te amo, nam tu alium virum amabas nec ab eo am – . Ego miser eram et tu misera eras. Tunc apud parentes nostros habitabamus. Tu et parentes tui in parva domo habitabatis. Vos a me salutabas, quamquam pauperes eras.” PENSVM B Iulius, qui maritus Aemiliae est, – suam nec – aliam feminam amat. Quintus tantus quam Marcus et tantus quam Iulia est.
Tectum peristyli XVI altis columnis sustinetur. Inter columnas III signa stant. Iuno, coniunx Iovis, dea matronarum est. Nemo deorum peior pessimus maritus est. Inter omnes deos Iupiter pessimus maritus est.
Ante X annos Aemilia non matrona, sed virgo erat. Tunc Iulius adulescens XXII annorum erat.
Pater Iulii vir dives erat. Qui non dives, sed pauper est, in parva domina habitat. Romae multi homines habitant, – quam in ulla alia urbe. Roma est urbs maior imperii Romani.
PENSVM C Quae est coniunx Iovis? Iuno coniunx Iovis est.
Num Iuppiter bonus maritus est? Iuppiter pessimus maritus est.
Cuius filius est Cupido? Cupido est filius Veneris et Martis.
Estne Quintus maior quam Marcus? Quintus non tantus est quantus Marcus.
Ubi parentes Iulii habitabant? Parentes Iulii Roma habitabant.
Cur Iulius tunc miser erat? Quia Aemilia non Iulium amabat.
Cur Aemilia Iulium non amabat? Quia alium virum amabat.
Num Iulius Aemiliam propter pecuniam amabat? Cur Aemilia nunc beata est? Quia Iulius ea amat.
Hodiene Aemilia minus pulchra est quam tunc? CAPITVLVM VICESIMVM PENSVM A Mox novus infans in cunis Aemiliae erit. Aemilia rursus infantem habit. Tum quattuor liberi in familia erit. Iulius et Aemilia quattuor liberos habes. Aemilia infantem suum amabis . Iulius et Aemilia infantem suum aeque ames. Anno post infans prima verba disc – et primos gradus facibis.
Infans ambulans a parentibus laud – .
Aemilia: “ Ego infantem meum bene cur – : semper apud cum man – , numquam ab eo discedit.” Iulius: “ Certe bona mater eris , Aemilia: infantem tuum ipsa cur – nec eum apud nutricem relinquet.” Aemilia: “ Etiam nocte apud infantem erit, semper cum eo dormit. Nos et infans in eodem cubiculo dormet.” Iulius: “Non dormiemus, sed vigilemus! Nam certe ab infante vagiente excit – !” Aemilia: “Ego excitam, tu bene dormiam nec excitam!” PENSVM B Parvulus puer qui in cuna iacet infans appellatur. Infans qui cibo caret magna voce vagit . Non panis, sed lecte cibus infantium est. Nutrix est mulier quae non suum, sed alienum infantem alit .
Multae matres infantes suos ipsae alere nolunt .
Maritus et uxor iam non de tempore praeterito dicet, sed de tempore futurum. Aemilia: “Cur tu filium habere vis, Iuli? Ego alteram filiam habere volo, plures quam duos filios nolo . Vos viri filios tantum vultir! Filios magnis diligitis quam filias!” Iulius silente. Aemilia irata gradum adversus ostium facit, sed Iulius “Mane hic apud me!” inquit, “ noli discedere!” Aemilia manet ac loqui pergit: “ Bona mater apud infantem suum manere debet, hoc matris officium est. Nemo enim infantem melius curare potest quam mater ipsa.” PENSVM C Ubi parvulus infans cubat? Parvulus infans in cunis cubare solet.
Quid facit infans qui cibo caret? Infans qui cibo caret magna voce vagit.
Quid est cibus infantium parvulorum? Parvulus infans lacte vivit.
Num omnes infantes a matribus suis aluntur? Si mater infantem suum ipsa alere non potest sive non vult, infans ab alia muliere alitur, quae ei in loco matris est.
Quae sunt prima verba infantis? Prima verba quae infantis sunt “mamma” est.
Quando Aemilia novum infantem habebit? Aemilia novum infantem habebit anno post.
Cur Aemilia a marito suo discedere vult? Aemilia a marito suo discedere vult quia ei alteram filiam non habere volo.
Cur Iulius in alio cubiculo dormire vult? Quia sin infans vagiet, Iulius unam horam dormire poteribis.
Quid Aemilia officium matris esse dicit? Aemilia officium matris esse dicit sive infans valet sive aegrogat, mater ipsa eum curare et alere debet.
Cur Syra et Iulia in horto non manent? Quia caelum nubibus atris operitur.
Cur Iulia sororem habere non vult? CAPITVLVM VNVM ET VICESIMVM PENSVM A Marcus umidus est, quod per imbrem ambulavit, ac sordidus, quod humi iacevit. Discipuli umidi sunt, quod per imbrem ambulaverunt, ac sordidi, quod humi iaceverunt.
Marcus: “A Sexto pulsatus sum.” Iulius: “Nonne tu Sextum pulsatus?” Marcus: “Primum Sextus me pulsavit, tum ego illum pulsavi. Ego et Titus Sextum pulsavimus”. Iulius: “Quid? Vos duo unum pulsavistis? Et cur sordida est vestis tua? Humine iacuisti? Marcus: “Humi iacui: Sextus me tenuit.” Aemilia: “Quid magister vos docuit hodie?” Marcus: “Magister aliquid recitavit, sed ego initium tantum audiemos”. Aemilia: “Cur non omnia audivisti?” Iulius: “Marcus in ludo, dormivit!” Aemeilia: “ Audisne? Pater dicit “te in ludo dormivisse”. Tune vere dormiviste?” Marcus: “Certe dormivi, mater. Omnes dormivimus! Sed paulo post magister laudavit litteras meas”. Marcus matri litteras quas Sextus scripsit ostendit. Aemilia: “Tune ipse hoc scripsisti?” Marcus: “Ipse scripsi.
Ceteri pueri prave scripsisse.” PENSVM B Hodie mane Marcus mandus erat, vestimenta eius tam candida erant quam nix. Nunc non modo vestis, sed etiam facies et manus et genua sordida sunt, atque cruorem ei de naso fluit. Nam Sextus, qui tam validus est quam bos, Marcum pulsavit sine – . Marcus, qui – iacuit, tam sordidus est quam porcus. Difficile est eum – .
In cubiculo suo Marcus lavatur et vestem ponit. Interim Aemilia atrium intrat et vestigia pueri conspicit. Aemilia: “Quid hoc est? Aliquis pedibus sordidis in solo mundo ambulavit!” Marcus, postquam vestem mutavit, in atrium redit. Puer matri tabella Sexti ostendit et “ se ipsum esa litteras pulcherrimas dicit. Id quod Marcus dicit non verum, sed falsum est; Marcus memtitur, sed Aemilia filio suo credit. Iulius vero de verbis eius dicit; Marcus patrem suum – non potest.
PENSVM C Cur Marcus rediens umidis et sordidus est? Marcus rediens umidis et sordidus est, quod Marcus per imbrem ambulavit.
A quo pulsatus est? Marcus a Sexto pulsatus est.
Cur Marcus solus Sextum vincere non potest? Quia Sextus tam validus est quam bos.
Quomodo Marcus se excusare conatur? Solus Sextum vincere non possum quia is multo maior ac validior est quam Marcus.
Quid agit Marcus in cubiculo suo? Marcus in cubiculum suo, ubi cruorem et sordes e facie, manibus, genibus lavat ac vestimenta mutat.
Quid Aemilia in solo conspicit? Aemilia in atrium intrat et vestigia Marci in solo conspicit.
Quid tum Iulius dicit uxori? Iulius dicit uxori ut donec magistro recitante, Marcus dormivit.
Quid Marcus parentibus suis ostendit? Marcus parentibus non suam, Sexti est.
Quis litteras quae in ea tabula sunt scripsit? A Sexto scriptum est.
Cur Iulius filium suum non laudat? Iulius filium suum non laudat quia falsa sunt omnia quae is narravi.
CAPITVLVM ALTERVM ET VICESIMVM PENSVM A Hora nona erus ambulatum ire solet. Tabellari non mittuntur pecuniam postulatum. Hostes castra expugnatum veniunt. Multi barbari Romam veniunt habita – .
Syra: “Verba medici difficilia sunt auditu.” Ea res est facere facilis. Nomen barbarum difficile dictu est.
Verba: terrere -isse -um; claudere -isse -um; dicere -isse -um; solvere -isse -um; emere -isse -um; rumpere -isse -um; aperire -isse -um; vincire -isse -um;pellere -isse -um; scindere -isse -um; venire -isse; posse – isse.
PENSVM B Ianua constat e duabus foribus, quae in – vertuntur. Ostiarius vel – dicitur servus qui homines in villam intrare. Canis eius prope tam ferox quam lupus est; itaque necesse est eum catena vincire – .
Anulus Lydiae non ex ferro, sed ex auro factus est. Servus qui epistulas fert tabellarius dicitur, nam autea epistulae in tabellis scribebantur.
Tabellarius extra ianuam stat. Ianitor, qui intra ianuam sedet., tabellarum de cane feroci – : “Cave! Canis te mordebit!” In solo intra limin scriptum est “ cave canem” infra imaginen canis. “Nec haec imago nec canis verus me terret” inquit tabellarius, ac propius ad canem accedit. Canis catenam rumpens et vestem eius dentibus prohendit. Tabellarius neque recedere neque procedere audet.
Ianitor: “Quin procedis? Ego te intrare sino!” Sic ianitor hominem territum deridet. Ille alterum gradum facit, sed canis eum ex ostio – . Tlepolemus toto corpore tremens ex ostio cedit. Posteriores ianitor canem vincit.
PENSVM C Quid est ianitoris officium? Ianitor servum cuius officium est fores aperire et claudere ac villam domini custodire est.
Cur necesse est canem eius vincire? Ianitor cane tam ferox est quam lupus, itaque necesse est eum catena vincire.
Ex qua materia constat ianua? Catena qua canis vincitur ex ferro facta est.
Vulcanus quis est? Vulcanus Deus fabrorum est.
Quid in solo intra limen videtur? Quid tabellarius secum fert? Unde venit Tlepolemus et quem quaerit? Tlepolemus epistulas fert.
Quomodo ianitor e somno excitatur? Cane latrante ianitor e sommo excitatur.
Quid agit Iulius post meridiem? Cur canis saliens catena non retinetur? Quid facit ianitor antequam tabellarius intrat? Ianitor antequam tabellarius intrat rogat: “Unde venis? Quid vis aut quem quaerius?”.
CAPITVLVM VICESIMVM TERTIVM Traducción.
Julio, que oia ladrar al perro, entrando al atrio del conserje pregunta: ¿Quién vino? Conserje: “ El mensajero vino desde Tusculo. Esta carta te trajo desde aquel lugar.” El conserje diciendo ésto entrega la carta a su señor.
Julio: ¿Qué es ésto? ¿Quién me manda una carta desde Tusculo? Conserje: No sé. Sólo sé que de Tusculo lo enviaron y que el cartero lo ha traido.
Julio: No hace falta decir dos veces lo mismo. Es lo mismo que he dicho yo. ¡Haz retroceder a tu perro! Así Julio aparta al conserje.
El señor reconoce el sello (en él hay una pequeña imagen) y dice: “es correo del maestro Diodoro.
No quiero leer éstas letras, en efecto el maestro me pide el dinero que le debo. Debo dos meses de salario al maestro.” Emilia: “Quizas la carta de otras cosas trate. ¿Quién sabe? ¿Quizás el maestro escriba sobre Marco? Nada sabes.
Julio rompe el sello y abre la carta. He aquí lo que el maestro ha escrito en la carta: Diodoro saluda a Julio.
Tu hijo Marco es un alumno vago y malo. Recita mal, escribe sucio y mal, cuenta mal y nunca responde bien cuando es preguntado. A tu hijo nada puedo enseñar porque nada quiere aprender.
Ningun maestro a peor alumno ha enseñado.
Adios.
Escrito en Tusculo en kalendas de Junio. Te aconsejo este dia para que me pagues el dinero que me debes. ¿Por qué Marco no trae hoy el salario? Nunca me trae el salario en el dia. Adios.
Mientras Marco, el cual su rostro hace cambiar de color el maestro, pálido y tembloroso escucha a su padre leer. ¿Por qué empalidece el niño? Empalidece porque tiene miedo.
Julio: “ La primera parte de la carta de otra cosa trata; en la parte posterior me advierte sobre el dinero que le debo” Emilia: “ ¿Por qué no pagas el dinero que al maestro debes? Ciertamente el maestro, que a nuestros hijos enseña a escribir y a leer tan bien, su salario merece. ¿ Pero que hay escrito en la primera parte de la carta? ¿ No habla el maestro sobre Marco?” Julio: “ ¡Esta carta ninguna alabanza contiene, ya que este niño perezoso y malo no las merece! ¿Acaso consideras tú estas palabras como alabanzas, Marco?” Marco gira su rostro hacia su padre pero ninguna palabra responde, le tiemblan las piernas y está pálido.
Callado Marco, Aemilia dice. “ ¿Qué haces Marco? ¡Dinos algo! Julio: Marco no hace nada porque no puede. Esta carta dices las cosas claras. ¡Oh Marco! Entiendo que todo lo que nos contaste es mentira, el maestro claras palabras escribio “ ¡es malisimo discipulo y escribe mal y feo”! Marco: “ Pero os mostre la tabla...” Julio: “Mira esta tabla: ¿No ves el nombre de Sexto escrito con letras claras en la parte superior? ¿Acaso sueles escribir los nombres de otros en tu tabla? Esta no es tuya, sino de Sexto. ¿ Te atreves a negarlo? Marco que no se atreve a negarlo, nada niega, sino todo afirma: Bien hablas, padre. Es la tabla de Sexto. Las tablas cambiamos durante la pelea.” Emilia: ¿Pelea? ¿De qué pelea hablas? Julio: Marco me lo contó a mi “ peleando con Sexto” ¿ Acaso no ensuciaste tus ropas? Marco: “ La tabla de Sexto no rompí, padre. Mira: la tabla está intacta.
Julio: El padre de Sexto cree que él (Sexto), ha perdido su tabla. Quizás Sexto sea castigado por su padre por esto. ¿No te avergüenzas de esto? Marco, que poco antes palidecia, ahora enrojece de vergüenza.
Marco: “Ciertamente fui un mal chico, pero en el futuro seré un buen chico: nunca más pelearé en la calzada ni nunca más dormiré en la escuela. ¡Esto os prometo, padre y madre!¡creedme!” Julio: ¡Primero haz lo que has prometido, entonces te creeremos! Julio no cree las promesas que Marco ha hecho.
Marco: “ Todo lo que he prometido será hecho. ¡No me azotes! También fui azotado por el maestro.” Julio: “ ¡Pero los azotes del maestro non fueron efectivos!” Entonces desvia la mirada del hijo: “¡Aleja la mirada de mi!” ¡Davo, llévale a su cuarto y encierrale! ¡Después dame la llave del cuarto! Después Davo conduce al niño fuera del atrio.
Marco al cuarto ha sido conducido y encerrado, Davo vuelve y dice “Marco esta encerrado. He aquí la llave del cuarto.” Julio coge la llave y se levanta. Emilia, la cual repara en Marco y va, “¿Y él (Marco), Julio? Dice “ ¿Has azotado a Marco?” “¡No le azotes!” Julio: “¿No ha consedirado y cambiado todavia el niño? ¡Éste (el niño) si no cambia ahora ni en un futuro yo no lo voy a creer! Aunque ayer fuiste azotado esta mañana el maestro te ha azotado dos veces, ni los azotes del padre ni del maestro te hicieron mejor.” Emilia: “ Yo no le voy a azotar otra vez. Ni las alabanzas ni los azotes le pueden hacer mejor.” Julio: “¡Nada temas, Emilia! Marco en su cuarto esta castigado. Esta escribiendo una carta.” Emilia: “¿A quién está escribiendo?” Julio: “A el maestro, por supuesto. Mañana Davo , acompaña a Marco y entregan la carta, la que Marco, él mismo ha escrito para el maestro. El mensajero, el cual trajo la carta del maestro, el tiempo perdió, espera respuesta mia. ¡Envíalo Davo! Dice él “mi respuesta, mañana a Marco vas a entregar.” Emilia: “¿Acaso Marco a la vez que tu carta no va a llevar el salario que debes al maestro?” Julio: “¡De ningún modo! ¡Yo, en efecto, responderé “mi dinero no quiero pagar!” Emilia: ¿Qué dices? ¿No puedes al pobre maestro pagarle el salario? ¿a causa de que no quieres pagar el dinero que debes? Conviene que digas la causa.
Julio: “El maestro, él mismo, me ha dicho la razón”.
Emilia: “¿de que modo? ¿Que razón te ha dicho el maestro?” Julio: “en esta carta el mismo lo ha dicho “mi hijo nada puede aprender”: luego no merece el salario. Dinero que no se merece no se paga. ¡No voy a perder mi dinero1 Emilia coge la carta “ ¿esto escribió el maestro?” dice, “ Esto no es excusa, también escribe “ Marco nada quiere aprender, y el que nada quiere aprender, nada puede aprender.
Julio rie “dices bien” dice, “¡Yo ningún dinero pago: porque nada puedo pagar!” Diciendo esto Julio rompe la carta del maestro.
PENSVM A Marcus: “Posthac bonus puer futurus sum et vobis pariturus sum.” Marcus promittit “se bonum puerum futuros esse et se parentibus parituros esse.” Aemilia putat Marcum a Iulio verberatum iri, sed Iulius “se epistulam scripturum esse” dicit. Verba: ducere -isse -um; legere -isse -um; mittere -isse -um; includere -isse -um; facere -isse -um; ferre -isse -um; afferre -isse -um; tradere -isse -um; perdere -isse; ostendere -isse; fugere -isse.
PENSVM B Ianitor domino epistulam tradit. Iulius signum rumpit; iam signum integro non est. Marcus pallidus et tremens – patris legentis aspicit. Epistula magistri omnem rem – facit. Iulius: “Sexti est haec tabula; num hoc negare audes?” Puer nihil negat, sed omnia fatetur. Iulius: “Indignum est factum tuum. Nonne te pudet facti tui?” Marcus, qui paulo ante ob timorem pallebat, iam rubet ob pudorem . Marcus: “Sed semper bonus puer ero, hoc vobis promitto!” Hodie Medus Marcum ad ludum euntem non potuit, nam – domo fugit; itaque Marcus sine – ambulavit. Magister pecuniam quam Iulius ei debitam postulat. Iulius: “Magistro pecuniam meruit nolo, neque enim is mercedem – . Pecuniam meam perdere nolo.” PENSVM C A quo epistula missa est? Missa est a magistro Diodoro.
Quomodo Iulius epistulam aperit? Iulius signum rumpit et epistulam aperit.
Quid magister scripsit de Marco? Magister dicit “ Discipulus improbus atque piger est tuus Marcus filius...” Cuius nomen in tabula inscriptum est? Sexto nomen in tabula inscriptum est.
Quam ob rem rubet Marcus? Marcus pallidus et tremens patrem legentem spectat.
Negatne Marcus parentibus suis promittit? Marcus fatetur ac simul promittit “se posthac bonum puerum futurum esse, semper se parentibus pariturum esse nec umquam in via pugnaturum nec in ludo dormiturum esse.” Quo Davus puerum ducit? Davus Marco in cubiculo clavis.
Quare Iulius surgit? Quid Iulius magistro respondebit? Cur mercedem solvere non vult? Cur mercedem solvere non vult quia Iulius pecunian solvere nolo.
CAPITVLVM VICESIMVM QVARTVM Traducción.
Entretanto está tumbado en la cama. El niño enfermo sobre la cama, de nuevo, no puede dormir ya sea yaciendo del lado derecho, ya sea del lado izquierdo. En estas circunstancias, intentando levantarse de la cama, el pie le empieza a doler de nuevo. El niño asustado mira sus pies desnudos y “¿Qué es esto?” , dice “¡el pie derecho es mucho mayor que el pie izquierdo!” Quinto asombrado con los pies, los cuales ayer eran iguales, hoy tan diferentes son. Entonces el niño enfermo se acuesta en la cama. La casa está tranquila: ningún sonido oye por ninguna parte; incluso las aves, aterrorizadas con la repentina tormenta, en el jardín callan.
De repente el silencio es roto por un gran griterío y un gran ruido, en efecto Marco en su cuarto. El cual está junto al cuarto de Quinto, grandes voces da y la puerta golpea con manos y pies. Quinto, asombrado por tanto ruido, llama a Syra, que de inmediato acude.
Syra: “¿Qué ocurre, Quinto? – Quinto: ¿Acaso puedo dormirme con tanto ruido? ¿Qué ocurre, Syra? ¿Cuál es la causa por la que Marco grita así y golpea tan fuerte la puerta?” Syra: “Marco intenta romper la puerta, de otro modo no puede salir” ¿Pero tú qué haces? ¿Acaso no te duele tu pie?” El niño “el pie si me duele” afirma: “ mi pie me duele mucho, pero el dolor no es razón para no poder levantarme.” Syra: “¿Has podido levantarte de la cama?” Quinto: “Ciertamente he podido levantarme, pero es necesario que me acueste, o el pie me va a doler. ¡Mira mis pies, Syra! ¡Compáralos! Antes de que me cayera del árbol eran iguales, ahora es mayor el pie derecho que el izquierdo.” Syra: “ Yo no me asombro, tu pie está enfermo, ya que de árbol tan alto te caiste; me sorprendo de que no se rompiera. Fácilmente el hueso se podria haber roto.” Quinto: “¿ Qué sabrás? Acaso el hueso está roto, en efecto el pie puedo mover con dificultad, sin cesar el dolor.” Syra: “ Los huesos tuyos estan todos bien. ¡No llores! Los niños romanos soportan el dolor sin llorar.” Quinto: “No lloro, aunque sufro gran dolor. Estoy triste, porque necesito estar tumbado, mientras los demas niños juegan fuera. ¡Consuélame Syra! ¡Siéntate junto a la cama, habla conmigo! Syra se sienta junto a Quinto, en su lado izquierdo, consolándolo así: ¡No estés triste por ser el que yace aquí, si tú no estás encerrado en el cuarto como tu hermano! Marco tampoco puede jugar fuera con los otros niños.” Quinto: “ Él no está enfermo ni padece dolores.” Syra: “ Aunque está bien, está sufriendo dolores de espalda.” Quinto: ¿Acaso han azotado a Marco? ¿Por qué él no sale libremente? ¿Cuál es el motivo por el que mi padre le retuvo en casa? No sé nada. Tal que estoy solo aquí tumbado, nada puedo saber, aunque todo deseo saber.” Syra: “En éste momento te narraré lo que ha sucedido: Tu padre ésta mañana estaba fuera sin compañía...” Quinto: “¿No estaba acompañado por Medo?” Syra: “Medo se ha fugado de la casa, junto a su amiga, la cual habita en Roma.” Quinto: “¿De qué modo Medo, el cual nunca fue a Roma, pudo conocer a una chica romana?” Syra: “Desconozco el modo, pero estoy segura que ha conocido a una chica, a menudo está hablando de ella. Nada es imposible para el amante, según dicen.
“Medo, por consiguiente, ésta mañana no acompaño a Marco. Marco, recientemente, se reía solo, el padre no reconocia al hijo que regresaba. Marco estaba mojado porque caminó bajo la lluvia , también estaba sucio de sangre de cuando en el suelo yacía y era golpeado por Sexto. Primero, Sexto pegaba Marco, después, Marco y Tito pegaban a Sexto. Cuando el señor oyó ésto reprendió severamente a Marco.” Quinto: “¿Madre qué dijo?” Syra: “Tu madre no estaba en ese momento, por eso la señora no le vió sucio y sangrando. Marco decía: “fuí buen discípulo”, aunque se dormía en la escuela mientras oía al maestro recitando.
Después, las letras bonitas que escribió Sexto enseñó a su madre, ¡Tan deshonestamente has mentido a tu padre!” Quinto: “¿De qué modo supo que Marco mentía y que las letras estaban escritas por Sexto?” Syra: “Porque el nombre de Sexto estaba escrito en la tabla. Y poco después llegó el mensajero...” Quinto: Hace poco oí llamar a alguien y ladrar fuertemente al perro. De repente, alguien daba una gran voz, ¿qué significaba tanto ruido?” Syra: El mensajero gritó porque teme al perro, no sin razón, pues el perro mordió y rompió sus ropas, ¡Ese perro es más fiero que un lobo!” Quinto: “Yo no temo al perro del conserje.” Syra: “Él no se sorprende ya que te ve a menudo. El perro te conoce, por lo cual te ignora.” Quinto: ¿Qué trajo el mensajero? Syra: “Trajo una carta en la cual el maestro escribió: “Marco es un discípulo muy vago y escribe feo y mal.” Entonces Marco, que primero negaba todo: “os he mentido”, confesó.
Quinto: “Ciertamente merece azotes”.
Syra: “ El maestro le habia azotado dos veces, tu padre de nuevo quiso azotarle, y además en su cuarto le encerró. ¿Eres tú un buen discípulo?” Quinto: Soy mejor que mi hermano. Ayer fuí alabado por lo bien que escribía y recitaba”.
Syra: “¿Sólo escribes y recitas?” Quinto: “Otras cosas aprendemos, pero bien escribimos y recitamos.” Syra: “Si vosotros estais aprendiendo, por qué escribes y recitas mejor que Marco, acaso no escribe él tan bien como tú? Quinto: “Ciertamente nosotros somos vagos”.
PENSVM A Marcus rediens sordidus erat quod humi iacuerat et cruentus quod Sextus eum pulsatus. Pueri in via pugnaverunt. Marcus a magistro verberaverat – quod in ludo dormiveram nec magistrum recitantem aud – . Marcus: “Magister me verberabit quod in ludo dormiveram nec eum recitantem aud – , sed me laudavit quod bene comput – et scrips – .” PENSVM B Puer aegrotus dormire non potest sive in latere dextro iacet sive in laevus. Itaque surgere conatur, sed in lecto – , nam pes denuo dolere incipit. Marcus clamat et forem valde percutit, ita puer inclusus forem frangere conatur. Quintus clamorem et strepitum audit et Syram vocat; quae continuo accurrit. Puer dicit “pedem sibi dolere”: “Pes mihi dolet, ob dolorem dormire non possum.
Fortasse os cruris fractum est.” Syra: “Noli flere!” Quintus: “Non fleo, etsi dolorem gravem patior.” PENSVM C Cur Quintus miratur pedes suos aspiciens? Quintus miratur quod pedes, qui heri pares erant hodie tam impares sunt.
Quam ob rem pes eius aegrogat? Quia de tam alta arbore Marco cecidit.
Estne fractum os cruris? Quare Marcus forem frangere conatur? Quia Marcus exire non potest.
Quid Syra Quinto narrat de Marco? Qui Marco verberatus est et quia ob rem.
Cur Marcus rediens cruentus erat? Quia Marcus humi iacuerat et a Sexto pulsatus erat.
Quare Medus e villa fugit? Quia Medus amicam suam, videre cupivit.
Quid Syra de cane ianitoris putat? Qui canis lupo ferocior est.
Cur canis Quintum diligit? Cur Iulius Marcum non verberavit? Iulius Marcum in cubiculum inclusit.
CAPITVLVM VICESIMVM QVINTVM Traducción.
Syra después de narrar estos hechos a Marco, quiere retirarse, pero Quinto “¡no me abandones!” Quiero que tú permanezcas aquí. ¡Cuéntame otro cuento! Syra: ¿Cuál cuento quieres que te cuente? ¿el cuento del lobo y el cordero que iban al mismo arroyo? ¿o el cuento del niño que deseaba montarun caballo que arrastrase por el cielo el carro del dios del Sol? Callado Quinto, Syra continua: “ ¿o deseas oir el cuento de Aquiles, jefe de los griegos, el cual Hector, jefe de los troyanos, mató y su cuerpo después de muerto arrastró con su carro alrededor de los muros de Troya? O el cuento de Romulo que edificó la primera muralla de Roma? Quinto: “¡ ...y mató a su hermano Remo, el cual se burlaba de su baja muralla! Todas estas historias antiguas la he oí muchas veces. En este momento ni de hombres ni de vestias deseo oir. ¡Cuéntame la historia de algún feroz monstruo, con cabeza de bestia y cuerpo de homber y que come hombres vivos! Tal historia quiero escuchar.
Syra: “Pero tal monstruo te aterrorizará, Quinto...” Quinto: ” ¡Nada temo! ¡No está bien que los niños romanos teman a los monstrruos!” “ Te contaré la historia de Teseo y el Minotauro” dice Syra, y así comienza a narrar: “ Hace mucho tiempo, en la isla de Creta vivía un monstruo terrible, llamado Minotauro, con cabeza de toro y cuerpo de hombre. Minotauro habitaba en un gran laberinto.” Quinto: “¿Qué es un laberinto? Syra: “Es un gran edificio con muchos muros que en muchas partes lo dividen. Nadie que entre una vez en tal edificio, volviendo sobre sus pasos, ha podido salir, aunque la puerta está abierta. El laberinto aquel en el cual al Minotauro tenían encerrado, fue edificado por Dedalo, hombre ateniense. El cual de venir desde Atenas a Creta, había hecho muchas cosas admirables.
“ Minotauro no comía nada excepto hombres vivos. Todos los años, muchas jóvenes virgenes, enviaban de Atenas a Creta. Todas, en el laberinto, eran cruelmente devoradas por el monstruo. Los barcos de que de Atenas las transportaban, llevaban velas negras, pues éste color significa la muerte.” Quinto: “¿Cuál era la causa por la que enviaban tantas atenienses a morir?” Syra: “El rey Minos, que entonces gobernaba Creta, pocos años antes luchaba en guerra contra Atenas. Después de que Minos conquitase la ciudad, ávido de oro y sangre, no sólo mucho dinero, sino también habia pedido hombres vivos a Atenas. El rey de Atenas mal quiso, el cual su hijo poco antes por esto habia sido asesinado.
“En éste tiempo, Teseo, hombre amante de la patria y deseoso de gloria, vivía en Atenas.
Recientemete, había venido a Atenas, allí había estado,con la ciudad, y habia luchado contra el rey Minos. Teseo, al padre de Minotauro, un toro blanco, mató. Buscando nueva gloria, decide matar a Minotauro. Así, en una sola de las restantes naves atenienses, pinta las velas de negro, embarca y hacia marcha hacía Creta. Allí, el rey Minos continua reinando, el cual dirige en el laberinto a los soldados. Minos tenía una hija virgen, cuyo nombre era Ariadna, que la primera vez que vió a Teseo, comenzo a amarle.
“Ariadna, así pues, antes de que Teseo entró en el laberinto, a él se acerco y comenzó a hablar así: “ Con respeco a Minotauro yo no te puedo ayudar...” “ Dios” dice Teseo “ dame ayuda contra ésto.
Hoy ciertamente el Minotauro estará muerto y a mis ciudadanos salvaré de éste monstruo terrible.
Llevo buena espada. Para la lucha estamos preparados.” Entonces Ariadna “ De ésto no dudo” dice, “ ¿pero de que modo después hallarás la salida del laberinto? Hasta ahora nadie ha conseguido volver del laberinto. Yo de verdad quiero ayudarte: he aquí el hilo hecho por Dédalo el cual te mostrará la salida. Acepta este hilo como ayuda que de mí recibes”. Dicho ésto, Ariadna entrega el largo hilo a Teseo; y aquél “ Espérame” dice “ ¡Éste hacia la puerta! ¡Nada temo! A la muerte no temo. Dejando el miedo a la muerte voy contra mi enemigo. En poco tiempo volveré aquí, no sin ti, Ariadna, a la patria regresaré. Allí conmigo te llevaré y en ningún sitio te abandonaré. Ésto te prometo.” “ Entonces Teseo, llevando el hilo de Ariadna, sin demora entró y en medio del laberinto espera a Minotauro, el cual, poco después, por medio de la espada moría. Muerto Minotauro, Teseo siguiendo el hilo de Ariadna fácilmente sale del laberinto. Teseo, por el amor a sus compatriotas, los salvó del cruel monstruo.
“ Ésta es la historia de la muerte de Minotauro” Quinto “continua” dice “ ¡narra sobre Teseo y Ariadna! ¿No sigue ella a Teseo?” Syra: “ Teseo saliendo del laberinto “ Minotauro está muerto” dice, ¡Alegraos, mis ciudadanos! ¡Mirad mi espada sangrienta! ¡Venid y llevadme! Allí están preparadas mis naves para navegar.” Entonces, mirando a Ariadna “Y tú” dice “¡sigueme!” ¡Partirás conmigo hacia Atenas!” Ariadna, que nada deseana más, “ Se prepara y huye”. Teseo desamarra las naves y con la hija del rey navegó hacia Naxo; allí, Ariadna dormida en la silenciosa noche es abandonada. Por la mañana, Ariadna despierta excitada preguntándose porque su amigo no se encuentra en la costa. La joven desgraciada y humillada asciende a una roca de la costa, de donde ve las naves de Teseo en un lugar del mar.
Entonces, aunque ellos no pueden oir su voz, Ariadna llamaba a sus amigos que huian: “¡Teseo! ¡Teseo! ¡Vuelve a por mi!” nadie le respondió, excepto su propia voz. Poco después, las naves desaparecieron y ninguna vela se veía en el mar. Así, la pobre joven estaba triste, porqué el hombre que amaba la dejó sola entre las fieras de la isla, como un cordero miedoso entre feroces lobos”.
Quinto: ¿Por qué Teseo abandono a su amiga de éste modo? Syra: Así son los hombres, mi niño. Yo también, en otro tiempo, fuí abandonado por un rico amigo que me ofrecia cosas maravillosas. No quiero que pienses que le amaba por su dinero, yo le amaba porqué le creía un buen hombre. Aún sigo triste por su amor.
Quinto: ¡Olvídate que aquel mal hombre que tan deshonrosamente te abandonó! Syra: No es fácil olvidarse de un viejo amor. Pero ésto tú aun no lo conoces.
“Ariadna fue abandonada en la isla, Teseo navegaba hacia su patria. Mientras tanto, su padre Egeo, rey de Atenas, miraba hacia el mar desde lo alto de una roca. Al poco tiempo, vio venir las naves de su hijo, pero las naves que regresaban volvían con las mismas velas negras. Teseo, después de haber matado a Minotauro, olvidó cambiar las velas. Egeo pensó que esos colores significaban la muerte de su hijo, y sin tardanza de la roca se arrojó al mar, el cuál ahora también es llamado Egeo”.
“Tras morir el rey Egeo, Teseo fue rey de Atenas. Teseo gobernó Atenas durante muchos años con gran gloria”.
Con éstas palabras Syra terminó su cuento.
PENSVM A Medus (ad Lydam): “ In Graeciam ibo. Comitere me! Proficiscere mecum! Hoc mihi pollicere! Obliviscere Romae! Osculere me!” PENSVM B Quintus fabulam de lupo et agno audire non vult nec fabulam de Achille, qui Hectorem interfecit et corpus eius mortuum post currum suum circum moenia Troiae urbis.
Labyrinthus est magnum aedificium unde nemo exire potest, etsi ianua patet. Theseus , qui patrem Minotauri, taurum album, iam necaverat, Minotaurum ipsum quoque necare constituit. Antequam Theseus, ad pugnam – , labyrinthum intravit Ariadna, filia Minos, ei filium longum dedit. Ita Ariadna Theseo exitus tulit, nam ille filum sequens facile labyrinthi repperit. Post nece Minotauri Theseus cum Ariadna Naxum navigavit atque ibi eam – . Ariadna ab alto – prospiciebat, sed – navis Thesei e conspectu eius abiit. Puella misera in litus descendit, ubi huc et illuc currens capillum scindebat, ut faciunt eae quae – . Theseus post – patris multos annos Athenas rexit.
PENSVM C Quid fecit Achilles? Achilles Hectorem interfecit et corpus eius mortuum post currum suum circum moenia Troiae urbis.
Quid fecit Romulus? Romulus prima moenia Romana aedificavit.
Qualem fabulam Quintus audire cupit? Quintus fabulam de aliquo feroci monstruo, cui caput bestiae et corpus hominis est et quod homines vivos vorat audire cupit.
Ubi habitabat Minotaurus? Minotaurus in magno labyrintho habitabat.
Quid est labyrinthus? Labyrinthus magnum aedificium quod frequentibus muris in plurimas partes dividitur est.
Quid Minotaurus edebat? Minotaurus homines vivos edebat.
Cur tot Athenienses ad Minotauro servavit? Quia Rex Minos, qui tunc Cretam regebat, paucis annis ante urbem Athenas bello expugnaverat. Post expugnationem urbis Minos, cupidus auri atque sanguinis, non modo magnam pecuniam, sed etiam homines vivos ab Atheniensibus postulaverant.
Quomodo Theseus exitum labyrinthi repperit? Antequam Theseus labyrinthum intravit, Ariadna filum longum dedit. Minotauro occiso, Theseus filum Ariadnae secutus exitum labyrinthi facile repperit.
Solusne Theseus e Creta profectus est? Ubi Theseus Ariadnam reliquit? In Naxo Ariadnam reliquit.
A quo mare Aegaeum nomen habet? ...